ზონალურ დიაგნოსტიკური ლაბორატორიები

დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ეროვნული ლაბორატორიული ქსელის ძირითად კომპონენტებს წარმოადგენს ორი ზონალური დიაგნოსტიკური ლაბორატორია, რომლებიც მდებარეობს დასავლეთ საქართველოში, იმერეთსა და აჭარაში. ქვემოთ წარმოდგენილი აღწერის შესაბამისად, აღნიშნული ლაბორატორიები წარმოადგენენ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ადმინისტრაციულ ერთეულებს. 

ზოოენტომოლოგიური ლაბორატორია

ზოოენტომოლოგიური ლაბორატორია ახორციელებს პრაქტიკულ და კვლევით სამუშაოებებს განსაკუთრებით საშიში და სხვა ინფექციების გამომწვევების რეზერვუარების და გადამტანების (ვექტორების)  სახეობებების  გაცრცელების დასადგენად ქვეყნის ტერიტორიაზე. 

ჩვენს ქვეყანაში  შავი ჭირის ორი ბუნებრივი კერაა, ვაკე-მთისპირა, რომელიც მოიცავს დედოფლისწყაროს (ეგრეთწოდებული ჯეირანჩოლის ველი) და გარდაბნის  (ყარაიზის ველი) რაიონების მიმდებარე ტერიტორიებს. მაღალმთიანი კერა მოიცავს ნინოწმინდის და ახალქალაქის რაიონების მიმდებარე ტერიტორიებს. ვაკე-მთისპირა კერაში ძირითადი რეზერვუარია წითელკუდა მექვიშია- Meriones libicus- (Libian jird), ხოლო ძირითადი ვექტორებია რწყილები -Nosopsyllus laeviceps, Xenopsylla conformis, Nosopsyllus consimilis,  მაღალმთიან კერაში ძირითადი რეზერვუარია ჩვეულებრივი მემინდვრია- ხოლო ძირითადი ვექტორია -Callopsylla caspia.

ტულარემიის ბუნებრივი კერა მოიცავს  აღმოსავლეთ საქართველოს, ძირითადი რეზერვუარებია: წყლის ვირთაგვა-Arvicola terrestris (Ground (water) vole), ჩვეულებრივი მემინდვრია- Microtus arvalis (Comon vole), საზოგადოებრივი მემიდვრია- Microtus socialis (Social vole), ხოლო ვექტორებია - იქსოდისებური ტკიპები.

Xenopsylla conformis, Nosopsyllus laeviceps.

ზაფხული და ფიზიკური აქტივობა

„ზაფხულში მინდა დავისვენო“. „რატომ უნდა ვიყო ცხელ ზაფხულშიც ფიზიკურად აქტიური?“

ზაფხული ... საუკეთესო დრო- სუფთა ჰაერზე, ნებისმიერ ამინდში, დროის დიდი ნაწილი დაკავდე რეგულარული ფიზიკური აქტივობით და აინაზღაურო მთელი წლის დანაკლისი.

ზოონოზური გრიპის ტრანსმისია ადამიანებს, ღორებსა და შინაურ ფრინველებს შორის
ზოგადი ინფორმაცია მართვადი ინფექციების შესახებ

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, ყოველწლიურად 14 წლამდე ასაკის 12 მილიონამდე ბავშვი იღუპება. დაახლოებით 9 მლნ ბავშვი იღუპებაინფექციური დაავადებებისაგან, მათ შორის კი, 3 მილიონამდე ბავშვი, ანუ მესამედი– იმ ინფექციებისაგან, რომელთა პროფილაქტიკისათვის არსებობს ვაქცინა.

ზუგდიდის ლაბორატორიული უზრუნველყოფის სადგური
ზიკა ვირუსი

მსოფლიოში გავრცელების მზარდი ტენდენციის გამო, ზიკა ვირუსით გამოწვეული დაავადების შემთხვევები საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სფეროს განსაკუთრებული ყურადღების ქვეშ მოექცა.

ზიკა ვირუსი (ZIKV) მიეკუთვნება  Flaviviridae–ს ოჯახს, Flavivirus–ის გვარს. ვირუსის ტრანსმისიული  გზით გადაცემა ხდება კოღოების (Aedes)  სხვა და სხვა სახეობების მეშვეობით (ინკუბაციური პერიოდი კოღოს კბენიდან 3 –12  დღე), ვირუსის გადაცემა ასევე შესაძლებელია სქესობრივი კონტაქტით. 

ზიკა ვირუსი - 2016 წლის 5 თებერვლის ანგარიში

 

ზოგიერთი მძიმე დაავადება გაქრა?

ვაქცინების აღმოჩენამდე ათასობით ბავშვი იღუპებოდა იმ ინფექციური დაავადებებით, რომლებიც დღეს იმუნიზაციის  წყალობით იშვიათად გვხვდება. მაგალითად: წითელა, წითურა, ყივანახველა, ყბაყურა, პოლიომიელიტი, მიკროორგანიზმები, რომლებიც წლების წინ მძვინვარებდნენ დღესაც არსებობენ, მაგრამ იმის გამო, რომ ამჟამად ბავშვები ვაქცინების დახმარებით დაცულნი არიან, ჩვენ ამ დაავადებებს და მათ მძიმე შედეგებს ასე ხშირად ვეღარ ვხვდებით. 

მე-20  საუკუნეში სწორედ ვაქცინის დახმარებით მოხერხდა  ერთ-ერთი საშიში ინფექციური დაავადების ყვავილის ლიკვიდაცია.

ამჟამად, დასრულების ფაზაშია 1988 წელს დაწყებული პოლიომიელიტის ერადიკაციის ინიციატივა, რომლის ფარგლებში 2002 წელს საქართველო სერთიფიცირებულია, როგორც პოლიომიელიტისგან თავისუფალ ტერიტორია.

ზიკა ვირუსი და რიო-დე-ჟანეიროს ოლიმპიური და პარაოლიმპიური თამაშები

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია და პან-ამერიკული ჯანმრთელობის ორგანიზაცია აცნობიერებს,  რომ ათლეტები და ვიზიტორები, რომლებიც აპირებენ მონაწილეობა მიიღონ და დაესწრონ 2016 წლის რიოს ოლიმპიურ თამაშებს, (5 აგვისტოდან 18 სექტემბრის ჩათვლით) საჭიროებენ მეტ ინფორმაციას ზიკა ვირუსთან დაკავშირებული რისკებისა და მისგან დაცვის საშუალებებზე.

ზიკა ვირუსი

მსოფლიოში გავრცელების მზარდი ტენდენციის გამო, ზიკა ვირუსით გამოწვეული დაავადების შემთხვევები საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს.

საქართველოში დაწყებულია ზიკა ვირუსის გავრცელების საწინააღმდეგო კომპლექსური ღონისძიებები, რომელიც მიმართულია მისი გადამტანი კოღოს პოპულაციის შემცირებისკენ.

ზიკა ვირუსი - კოღოს კბენის პრევენცია მოგზაურთათვის
ზიკა ვირუსი და რიო-დე-ჟანეიროს ოლიმპიური და პარაოლიმპიური თამაშები

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია და პან-ამერიკული ჯანმრთელობის ორგანიზაცია აცნობიერებს, რომ ათლეტები და ვიზიტორები, რომლებიც აპირებენ მონაწილეობა მიიღონ და დაესწრონ 2016 წლის რიოს ოლიმპიურ თამაშებს, (5 აგვისტოდან 18 სექტემბრის ჩათვლით) საჭიროებენ მეტ ინფორმაციას ზიკა ვირუსთან დაკავშირებული რისკებისა და მისგან დაცვის საშუალებებზე.

ზოგიერთი მძიმე დაავადება გაქრა?

ვაქცინების აღმოჩენამდე ათასობით ბავშვი იღუპებოდა იმ ინფექციური დაავადებებით, რომლებიც დღეს იმუნიზაციის  წყალობით იშვიათად გვხვდება. მაგალითად: წითელა, წითურა, ყივანახველა, ყბაყურა, პოლიომიელიტი, მიკროორგანიზმები, რომლებიც წლების წინ მძვინვარებდნენ დღესაც არსებობენ, მაგრამ იმის გამო, რომ ამჟამად ბავშვები ვაქცინების დახმარებით დაცულნი არიან, ჩვენ ამ დაავადებებს და მათ მძიმე შედეგებს ასე ხშირად ვეღარ ვხვდებით. 

მე-20  საუკუნეში სწორედ ვაქცინის დახმარებით მოხერხდა  ერთ-ერთი საშიში ინფექციური დაავადების ყვავილის ლიკვიდაცია.

ამჟამად, დასრულების ფაზაშია 1988 წელს დაწყებული პოლიომიელიტის ერადიკაციის ინიციატივა, რომლის ფარგლებში 2002 წელს საქართველო სერთიფიცირებულია, როგორც პოლიომიელიტისგან თავისუფალ ტერიტორია.