რას წარმოადგენს გულ–სისხლძარღვთა დაავადებები?

გულ–სისხლძარღვთა დაავადებები მოიცავს გულის კორონარულ დაავადებას–მიოკარდიუმის ინფარქტი, ცერებროვასკულურ დაავადებას–თავის ტვინის ინსულტი, მომატებულ არტერიულ წნევას (არტერიული ჰიპერტენზია), გულის რევმატულ და თანდაყოლილ  სარქვლოვან დაავადებებსა და  გართულების სახით-გულის უკმარისობას. გულ–სისხლძარღვთა დაავადებების ძირითადი ქცევითი  რისკის ფაქტორებია: თამბაქოს მოხმარება, დაბალი ფიზიკური აქტივობა, არაჯანსაღი კვება და ალკოჰოლის საზიანო მოხმარება.

როგორ დავიცვათ თავი სიცხისა და მზის სხივების მავნე ზემოქმედებისაგან?

ზედმეტად ცხელ ამინდში შესაძლოა ადამიანის ორგანიზმის დამცავმა სისტემებმა ვერ უზრუნველყოს სხეულის შესაბამისი გაგრილება და განვითარდეს სითბური დაავადებები, რაც ადამიანის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე უარყოფითად აისახება და შესაძლოა ლეტალური შედეგითაც დამთავრდეს.

რჩევები წითელას შესახებ
რეგიონული ლაბორატორიების მდებარეობა და საკონტაქტო ინფორმაცია

იმერეთის სამმართველო 
ქ.ქუთაისი, ოცხელის ქუჩა N2 
ტელ (+995) 0431 22-05-18 . (+995) 0431 22-05-39
ფაქსი. (+995) 0431 22-05-19 (+995) 0431 22-24-75
ელ. ფოსტა: Phdregimer@mail.ru G.Giorgidze@ncdc.ge

აჭარის სამმართველო
ქ.ბათუმი, ქათამაძის ჩიხი N4 
ტელ (+995) 0422 25 54 80 . (+995) 0422 25 54 90
ელ.ფოსტა: batumi-ncdc@mail.ru; ninogugushvili62@gmail.com

რიჩარდ ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრის ძირითადი შესაძლებლობები

 

რიჩარდ ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრი დაავადებათა კონტროლის და

საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის უახლეს შენობაა რომელიც სრულ ექსპლუატაციაში 2013

წელის აგვისტოში შევიდა. ლუგარის ცენტრი დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის

ეროვნული ცენტრის ლაბორატორიული ქსელის უმაღლესი დონის დაწესებულებაა, რომელიც წარმოადგენს

საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემის რეფერალურ ლაბორატორიას.

რესტორნები და თამბაქოსგან თავისუფალი პოლიტიკა

თუ ფიქრობ, რომ ცვლილებები აღარ გჭირდება, ე.ი. უკვე აღარ არსებობ"

წარმატებული ბიზნესისისთვის მხოლოდ პროფესიონალთა გუნდი და მარკეტინგული გათვლები არ კმარა. არანაკლებ მნიშვნელოვანია საზოგადოების ნდობისა და პატივისცემის მოპოვებაზე ორიენტირებული პოლიტიკა. ერთ–ერთი ასეთი ბიზნესი, რომლის წარმატების მნიშვნელოვანი ბერკეტი სწორედ საზოგადოების დამოკიდებულებაა, სარესტორნო ბიზნესია.

როგორ ავირიდოთ სისხლის მაღალი წნევა

სისხლის წნევის მომატება გულის დაავადებათა რისკს ზრდის.

ადამიანს ნებისმიერ ასაკში ყოველდღიურად შეუძლია გადადგას ნაბიჯი სისხლის წნევის ნორმალური დონის შესანარჩუნებლად.

როდის, როგორ და რატომ დავიბანოთ ხელები

როდის უნდა დავიბანოთ ხელები 

  •  სადილის მომზადების დაწყებამდე,  უშუალოდ პროცესში და დასრულების შემდეგ
  •  საკვების მირთმევამდე
  •  დაავადებული ადამიანისთვის დახმარების გაწევამდე და მის შემდეგ
  •  ჭრილობის დამუშავებამდე და მის შემდეგ
რეკომენდაციები მაღალი ტემპერატურის დროს

შეინარჩუნეთ სახლში სიგრილე

  • შეეცადეთ საცხოვრებელ გარემოში შეინარჩუნოთ სიგრილე. სახლში ტემპერატურა შეამოწმეთ დილის  08:00 საათიდან 10:00 მდე, 13:00-ზე და ღამით 22:00 საათის შემდეგ. დღისით ოთახის იდეალური ტემპერატურა არ უნდა აღემატებოდეს 320C, ხოლო ღამით კი 240C-ს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ბავშვებისა და 60 წელის ასაკს გადაცილებული ადამიანებისათვის, აგრეთვე მათთვის, ვისაც ქრონიკული დაავადებების დიაგნოზი აქვთ.
რეპროდუქციული ჯანმრთელობა
რეგისტრირებული სადეზინფექციო, სადერატიზაციო და სადეზინსექციო საშუალებების ნუსხა

 

 
რადონი

რა არის რადონი?

რადონი რადიაქტიური გაზია, რომელიც 8-ჯერ მძიმეა ჰაერზე. მას არ გააჩნია  სუნი, გემო და ფერი. რადონის რადიოაქტივობა ჰაერში იზომება ბკ/მ3(ბეკერელი ერთ კუბურ მეტრში): წყალში ბკ/ლ (ბეკერელი ერთ ლიტრში); საამშენებელო მასალებში-ბკ/კგ.

როტავირუსული გასტროენტერიტების საავადმყოფოზე დაფუძნებული ეპიდზედამხედველობა და დაავადებით გამოწვეული სიმძიმის განსაზღვრა საქართველოში
რეგიონული ტრენინგის, ბიოუსაფრთხოების, ბიოდაცვის და ლაბორატორული მენეჯმენტის რესურს-ცენტრის დაარსება სამხრეთ კავკასიაში
რა არის ადამიანის პაპილომა ვირუსი?

რა არის ადამიანის პაპილომა ვირუსი?

ადამიანის პაპილომა ვირუსი (HPV)  საკმაოდ გავრცელებული ვირუსია. ის სქესობრივი გზით გადამდებ ყველაზე ხშირ  ინფექციურ დაავადებას წარმოადგენს. გამომწვევის მიხედვით პაპილომავირუსის 100 ტიპს გამოყოფენ. ზოგიერთი მათგანი (13 ტიპი) მაღალი რისკისაა (ონკოგენური ანუ სიმსივნესთან ასოცირებული) და 70%-ში იწვევს საშვილოსნოს ყელის კიბოს;

რჩევები მგზავრებისათვის

ფაქტები, რომლებიც აუცილებლად უნდა გვახსოვდეს, როცა ებოლას ვირუსით დაავადების ეპიდაფეთქების ზონაში ვაპირებთ მგზავრობას.

  1. ებოლას ვირუსული დაავადება საკმაოდ იშვიათია;
    ვირუსის გავრცელება ხდება დაავადებული ადამიანის სისხლთან, სისხლის კომპონენტებთან, ამ ნივთიერებებით დაბინძურებულ გარემოსთან ან ინფიცირებულ ცხოველებთან კონტაქტის შედეგად;

რეგიონული შეხვედრა ბაქოში 2015 წელი 4-6 თებერვალი

2015 წლის 4-6 თებერვალს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ქალაქ ბაქოში მიმდინარეობს ინტეგრირებული ელექტრონული ეპიდზედამხედველობის სისტემის რეგიონული შეხვედრა. შეხვედრაში მონაწილეობას იღებენ დაავადებათა კონტროლისა

რომელი დაავადებების საწინააღმდეგოდ ტარდება აცრები

დროულად ჩატარებული აცრები ვაქცინაციით მართვადი დაავადებების პროფილაქტიკის საუკეთესო საშუალებაა.

პროფილაქტიკური აცრები ხელს უწყობს ბავშვის იმუნიტეტის (თავდაცვის უნარის) ჩამოყალიბებას კონკრეტული დაავადების მიმართ. მშობელმა უნდა იცოდეს რატომ, როდის, სად და რამდენჯერ უნდა აიცრას ბავშვი.

რა განსხვავებაა ფასიან და უფასო ვაქცინებს შორის და რომელია უფრო ეფექტური და უსაფრთხო?

ძირითადი განსხვავება „უფასო“ და „ფასიან“ ვაქცინაციას (აცრას) შორის არის ის, რომ მოსახლეობისათვის ,,უფასო აცრებს“ სახელმწიფო (ან რომელიმე დონორი ორგანიზაცია) აფინანსებს, რომელიც სხვა შემთხვევაში ბავშვის მშობელს უნდა გადაეხადა. შეხედულება, რომ „ფასიანი აცრა“ ყოველთვის უკეთესია, სტერეოტიპებზეა (მცდარ მოსაზრებებზე) დამყარებული და სიმართლეს არ შეესაბამება.

როტა 1
როტა 2
რიჩარდ ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრი

რიჩარდ ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კვლევითი ცენტრი დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის უახლეს შენობაა, რომელიც სრულ ექსპლუატაციაში 2013 წლის აგვისტოში შევიდა. ლუგარის ცენტრი დაავადებათა ქვეყნის ლაბორატორიული ქსელის უმაღლესი დონის დაწესებულებაა, რომელიც წარმოადგენს საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემის რეფერალურ ლაბორატორიას.

რიჩარდ ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრი

რიჩარდ ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კვლევითი ცენტრი დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის უახლეს შენობაა, რომელიც სრულ ექსპლუატაციაში 2013 წლის აგვისტოში შევიდა. ლუგარის ცენტრი დაავადებათა ქვეყნის ლაბორატორიული ქსელის უმაღლესი დონის დაწესებულებაა, რომელიც წარმოადგენს საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემის რეფერალურ ლაბორატორიას.

ცენტრის მშენებლობა დაიწყო 2004 წელს, აშშ – საქართველოს მთავრობებს შორის 1997 წელს ხელმოწერილი ჩარჩო ხელშეკრულების  და 2002 წელს  აშშ თავდაცვის დეპარტამენტსა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შორის გაფორმებული შეთანხმების „ბიოლოგიური იარაღის განვითარებასთან დაკავშირებული ექნოლოგიების, პათოგენების და გამოცდილების გავრცელების თავიდან აცილების სფეროში თანამშრომლობის შესახებ“, საფუძველზე.

რა უნდა ვიცოდეთ ტუბერკულოზის შესახებ
როგორ მოვიხმაროთ ნაკლები სუფრის მარილი?

მოზრდილ პირებში მარილის მოხმარების რეკომენდირებული ნორმაა 6 გრამი დღე–ღამეში. რეალურად, მოზრდილთა უმეტესი ნაწილი გაცილებით მეტ მარილს მოიხმარს.

რეკლამის განთავსებაზე გაწეული ხარჯები
რეკლამის განთავსებაზე გაწეული ხარჯები
როტავირუსული ინფექცია

როტავირუსული ინფექცია არის მწვავე გასტროენტერიტით მიმდინარე დაავადება, გამოწვეული როტავირუსით, რომელიც მიეკუთვნება Rotavirus გვარს და Reoviridae-ს ოჯახს. როტავირუსები კლასიფიცირდება 7 სეროლოგიურ ჯგუფად (A –G). ყველაზე ხშირად დაავადებას იწვევენ A ჯგუფის როტავირუსები. ვირუსის გარეთა კაპსიდის სტრუქტურული პროტეინების – VP4 და VP7 -ის საფუძველზე  კლასიფიცირდება როტავირუსები G და P გენოტიპებად. დღეისათვის ცნობილია   როტავირუსის 15G და 27P  გენოტიპი.

რეკომენდაციები მაღალი ტემპერატურის დროს

შეეცადეთ საცხოვრებელ გარემოში შეინარჩუნოთ სიგრილე. სახლში ტემპერატურა შეამოწმეთ დილის  08:00 საათიდან 10:00 მდე, 13:00-ზე და ღამით 22:00 საათის შემდეგ. დღისით ოთახის იდეალური ტემპერატურა არ უნდა აღემატებოდეს 32C, ხოლო ღამით კი 24C-ს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ბავშვებისა და 60 წელის ასაკს გადაცილებული ადამიანებისათვის, აგრეთვე მათთვის, ვისაც ქრონიკული დაავადებების დიაგნოზი აქვთ.

რეკომენდაციები ჯანდაცვის მუშაკებისათვის

რეკომენდაციები მაღალი ტემპერატურის დროს ჯანდაცვის პროფესიონალებისა და მომვლელებისთვის:

სითბური დაავადებების და სიკვდილობის რისკ-ფაქტორი

საზოგადოების ინფორმირებისას მნიშვნელოვანია განსაკუთრებული აქცენტი გაკეთდეს იმ პოპულაციურ ჯგუფებზე და ასევე მათ მომვლელებზე, რომლებიც სითბური დაავადებებისა და სიკვდილობის მაღალი რისკის ქვეშ იმყოფებიან: მაგ., ხანდაზმულები ან ადამიანები ქრონიკული დაავადებებით.

როგორ დავიცვათ თავი მზისგან

 

რეპროდუქციული კვლევა
როტავირუსული ინფექცია

როტავირუსული ინფექცია არის მწვავე გასტროენტერიტით მიმდინარე დაავადება, გამოწვეული როტავირუსით, რომელიც მიეკუთვნება Rotavirus გვარს და Reoviridae-ს ოჯახს. როტავირუსები კლასიფიცირდება 7 სეროლოგიურ ჯგუფად (A –G). ყველაზე ხშირად დაავადებას იწვევენ A ჯგუფის როტავირუსები. ვირუსის გარეთა კაპსიდის სტრუქტურული პროტეინების – VP4 და VP7 -ის საფუძველზე  კლასიფიცირდება როტავირუსები G და P გენოტიპებად. დღეისათვის ცნობილია   როტავირუსის 15G და 27P  გენოტიპი.

რატომ უნდა მოუწოდებდეს გაერთიანებული ერები თამბაქოზე უფრო მაღალი გადასახადებისკენ
რაციონალური ანტიმიკრობული თერაპია: სენფორდის ანტიმიკრობული თერაპიის სახელმძღვანელო და მისი გამოყენების ინსტრუქცია 11.11.2015

2015 წლის 11 ნოემბერს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის და „გლობალური ალიანსის“ ორგანიზებით გაიმართა კონფერენცია თემაზე რაციონალური ანტიმიკრობული თერაპია: სენფორდის ანტიმიკრობული თერაპიის  სახელმძღვანელო და მისი გამოყენების ინსტრუქცია.

რა არის C ჰეპატიტი?

C ჰეპატიტი  ვირუსით გამოწვეული  ღვიძლის დაავადებაა. ინფექციის გადაცემის ძირითად ფაქტორს სისხლი წარმოადგენს.

C  ჰეპატიტი საკმაოდ სერიოზული დაავადებაა!  ის ღვიძლის ციროზისა და კიბოს გამომწვევი ყველაზე ხშირი მიზეზია.

C ჰეპატიტის მძიმედ მიმდინარეობას ისიც ართულებს, რომ ხშირად ინფიცირებიდან  20-30 წლის შემდეგ ვლინდება: დაავადებული თავისი ავადმყოფობის შესახებ მხოლოდ მაშინ იგებს, როცა ვირუსის მიერ ღვიძლი უკვე დაზიანებულია.

რას უნდა მოელოდნენ ქვეყნები გრიპის წლევანდელი სეზონისგან?

გრიპის სეზონის განმავლობაში მოსახლეობის დაახლოებით 20% - ის ინფიცირებაა მოსალოდნელი, რაც დამოკიდებულია იმაზე თუ რომელი ტიპის ვირუსი ცირკულირებს.

ინფიცირებულთა შორის მძიმე დაავადების განვითარების გაზრდილი რისკის ქვეშ იმყოფებიან: ორსულები, ბავშვები, მოხუცები, იმუნოკომპრომეტირებული  და ქრონიკული დაავადებების მქონე პირები.

რა არის საშვილოსნოს ყელის კიბო?

საშვილოსნოს ყელი არის ორგანო, რომელიც საშვილოსნოს საშოსთან აკავშირებს. საშვილოსნოს ყელის კიბო საშვილოსნოს ყელის ქსოვილის უჯრედების ავთვისებიანი გადაგვარებაა. ეს ნელა მზარდი სიმსივნეა, რომელიც ძირითადად უსიმპტომო მიმდინარეობით ხასიათდება. საშვილოსნოს ყელის კიბოს პრევენცია რეგულარული სკრინინგითაა შესაძლებელი.

რჩევები ორსულთათვის მგზავრობის შემთხვევაში

რჩევები ორსულთათვის მგზავრობის შემთხვევაში

რეკომენდაციები დაწესებულებებში სათანადო სანიტარულ-ჰიგიენური პირობების უზრუნველყოფისათვის

სკოლისა და საბვშვო ბაღის გარემოს სიჯანსაღეს გადამწყვეტი როლი ენიჭება ბავშვების ჯანმრთელობის დაცვისა და სასწავლო/სააღმზრდელო პროცესის ეფექტურობისათვის. ამ მიზნით სკოლის/ბაღის ადმინისტრაციამ უნდა უზრუნველყოს სათანადო სანიტარულ-ჰიგიენური პირობების დაცვა, რაც თავის მხრივ სხვადასხვა ინფექციური დაავადებებისაგან პრევენციის ხელშემწყობია.

რატომ დონაცია?

• სისხლის უანგარო დონაცია აბსოლუტურად უსაფრთხოა ჯანმრთელი ადამიანისათვის.
• სისხლის უანგარო დონაცია კონფიდენციალური პროცესია და დონორის ანონიმურობა დაცულია.
• დონორის სისხლის გამოკვლევა ხდება ინფექციებზე, მათ შორის ჰეპატიტებზე და შიდსის ვირუსზე.
• სისხლის დონაციისას იხმარება მხოლოდ ერთჯერადი მასალა და დონორი დაცულია ინფიცირებისაგან.

რეკომენდაციები ზიკა ვირუსის შესახებ ორსულთათვის და მოგზაურთათვის

2007 წლის 1 იანვრიდან 2016 წლის 5 აპრილის ჩათვლით, ზიკა ვირუსის გადაცემა ოფიციალურად დაფიქსირებულია მსოფლიოს 62 ქვეყანასა და ტერიტორიაზე.

ზიკა ვირუსით ადამიანის ინფიცირება ძირითადად ხდება კოღოს კბენის შედეგად, გასული ეპიდაფეთქებების დროს ადამიანები ნაკლებად ხდებოდნენ ავად, ამიტომ მათმა უმრავლესობამ არ იცის, რომ იყო ზიკა ვირუსით ინფიცირებული. 

რეკლამის განთავსებაზე გაწეული ხარჯები
როტავირუსული ინფექციის საწინააღმდეგო ვაქცინა (როტა/Rota)
იცავს დაავადებისგან

 

როტავირუსული ინფექცია

 

ვაქცინის დოზა, ადმინისტრირების მეთოდი

 

ერთი დოზა შეადგენს 1,5  მლ-ს, ვაქცინის ადმინისტრირება ხდება ორალურად (პირის ღრუში ჩაწვეთებით).

 

ნამდვილი უკუჩვენებები. ვაქცინაცია არ ტარდება.

 

მძიმე ალერგიული  რეაქცია  ვაქცინის წინა დოზაზე ან ვაქცინის კომპონენტზე;
ნაწლავის  ინვაგინაცია ანამნეზში;
მძიმე კომბინირებული იმუნოდეფიციტის მდგომარეობა.

 

გაფრთხილება

 

საშუალო სიმძიმის ან მძიმე მწვავე დაავადება ტემპერატურით ან მის გარეშე – ვაქცინაცია უნდა გადაიდოს გამოჯანმრთელებამდე

 

ცრუ უკუჩვენებები. ვაქცინაცია ტარდება.

 

მცირედ ან ზომიერად გამოხატული ადგილობრივი რეაქცია  ვაქცინის წინა დოზაზე;
პერინატალური ენცეფალოპათია;
სტაბილური  ნევროლოგიური მდგომარეობა (მათ შორის ცერებრალური დამბლა, განვითარების და/ან გონებრივი ჩამორჩენილობა, კარგად კონტროლირებადი კრუნჩხვები);
ანემია, ქრონიკული  ტონზილიტი, ოტიტი;
თიმუსის  ჩრდილის გადიდება;
ალერგია, ასთმა,  პოლინოზი, ეკზემა, დიათეზი;
განვითარების მანკები, ფერმენტოპათია;
დისბაქტერიოზი;
ადგილობრივი ხმარების სტეროიდები, ანტიმიკრობული პრეპარატები;
ჰიპოტროფია;
დიარეა (ინტოქსიკაციის გარეშე);
ინფიცირებულ პირთან კონტაქტი და/ან გადატანილი ინფექციური დაავადება ახლო წარსულში;
დღენაკლულობა და/ან მცირე წონა (>2000 გრ);
სეფსისი  ანამნეზში;
აუტოიმუნური დაავადება (წითელი მგლურა, რევმატიული  ართრიტი);
ახალშობილთა ჰემოლიზური  დაავადება;
მკურნალობას დაქვემდებარებული ეპილეფსია;
ორსულობა - დედა და/ან სხვა ახლო კონტაქტი;
ბუნებრივი ან ხელოვნური კვება;
რეციპიენტის რეპროდუქციული ასაკი.

 



როტავირუსული ინფექცია
გამომწევი  ბაქტერია

 

ვირუსით გამოწვეული ძალზე კონტაგიოზური დაავადებაა, შესაძლებელია  გახდეს ჩვილებში  და მცირეწლოვან  ბავშვებში  ჯანმრთელობის მდგომარეობის სერიოზული დარღვევის, ჰოსპიტალიზაციის და ფატალური გამოსავალის მიზეზი.

 

გადაცემის გზები

 

ვირუსი ვრცელდება  ავადმყოფისაგან ფეკალურ-ორალური  გზით, დაბინძურებული ხელების,  წყლის, ნივთების, საკვების  საშუალებით. ჰიგიენის  ნორმების  დაცვა ძალზე მნიშვნელოვანია დაავადების პრევენციისათვის, მაგრამ არ არის საკმარისი  მისი გავრცელების კონტროლისათვის.

 

სიმპტომები

 

დიარეა,  ხშირი ღებინება, ცხელება, მუცლის ტკივილი,  მადის დაკარგვა.

 

გართულებები

 

ხშირი დიარეა და ღებინება შესაძლებელია  გაგრძელდეს  3-8  დღის განმავლობაში, დეჰიდრატაცია (ორგანიზმის გაუწყლოვნება), რაც განსაკუთრებით დიდი ზიანის მომტანია ჩვილი და მცირეწლოვანი ბავშვებისათვის. დეჰიდრატაციის ნიშნებია: შარდვის გაძნელება, პირის და ხახის სიმშრალე,  სისუსტე.

 

რა არის იმუნიტეტი?

ადამიანის აქვს იმუნური სისტემა, რომელიც ორგანიზმში მოხვედრილ დაავადების გამომწვევ მიკრობებს ხვდება, როგორც „უცხო დამპყრობლებს“.  ამ „უცხო დამპყრობლებს“  ანტიგენები ეწოდება და  მათ წინააღმდეგ საბრძოლველად იწყებს  ცილოვანი ნივთიერებების: ანტისხეულების  გამომუშავებას. ნორმალურ, ჯანმრთელ იმუნურ სისტემას ყოველ დღე  შეუძლია გამოიმუშაოს მილიონობით ასეთი ანტისხეული ათასობით შემოტევის (ანტიგენის) მოსაგერიებლად. ამას ორგანიზმი იმდენად ბუნებრივად აკეთებს, რომ ადამიანები  ვერც კი ვამჩნევთ. ანტისხეულები ხშირად ქრებიან მას მერე,  როგორც კი გაანადგურებენ შემოჭრილ ანტიგენებს. უჯრედები  (მეხსიერების საცავები) კი, რომლებიც მონაწილეობენ ანტისხეულების წარმოქმნაში, ორგანიზმში რჩებიან,    იმახსოვრებენ  ყველა იმ ანტიგენს, რომლებთანაც ოდესმე ჰქონიათ „შეხვედრა“  და იცავენ ადამიანს სიცოცხლის ბოლომდე, თუკი ისინი კვლავ შეეცდებიან ორგანიზმში შემოჭრას.

რა არის ვაქცინები?

ვაქცინები შეიცავენ იმავე ანტიგენებს, რომლებიც იწვევენ დაავადებებს, თუმცა ეს ანტიგენები ვაქცინებში დახოცილი ან იმდენად დასუსტებულია, რომ მათ დაავადების გამოწვევა აღარ შეუძლიათ. მიუხედავად იმისა, რომ მათ დაავადების გამოწვევა არ შეუძლიათ, საკმარისად ძლიერები არიან საიმისოდ, რომ იმუნურმა სისტემამ აწარმოოს მათ წინააღმდეგ ანტისხეულების გამომუშავება. მეხსიერების შემნახველი უჯრედები უზრუნველყოფენ თავიდან ააცილონ  ადამიანს დაავადება თუ  მომავალში კვლავ აღმოჩნდებიან ინფიცირების საფრთხის წინაშე. ვაქცინაციის წყალობით ბავშვებს მთელი სიცოცხლის მანძილზე უვითარდებათ იმუნიტეტი და აღარ ავადდებიან ვაქცინაციას დაქვემდებარებული  დაავადებით.

რომელი დაავადებები ექვემდებარებიან ვაქცინაციას?

საქართველოში ბავშვთა გეგმიური იმუნიზაცია ხორციელდება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კანონისა და პროფილაქტიკური აცრების ეროვნული კალენდრის შესაბამისად (სშჯსდ მინისტრის ბრძანება #01-57/ნ 19.11.2015წ). იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამით მოსარგებლენი არიან საქართველოს მოქალაქეები და საქართველოს ტერიტორიაზე მუდმივად მყოფი უცხო ქვეყნის მოქალაქეები. იმუნიზაციის პროგრამის მოსარგებლეებისათვის პროგრამით გათვალისწინებული ვაქცინებით და შრატებით უზრუნველყოფა და აცრა–ვიზიტების მომსახურება არ ითვალისწინებს მოსარგებლეთა მხრიდან თანაგადახდას. იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამა სრულად აფინანსებს ეროვნული კალენდრით გათვალისწინებული  10 ვაქცინის (BCG, Hep B (მონო), DPT-Hib-HepB-IPV, DPT, DT, Td, OPV, MMR, Rota, PCV) შესყიდვას, ხოლო საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამით ასევე სრულად არის დაფინანსებული კალენდრით გათვალისწინებული 12 დაავადების (ტუბერკულოზი, B ჰეპატიტი, დიფთერია, ყივანახველა, ტეტანუსი, პოლიომიელიტი, ჰემოფილუს ინფლუენცა ტიპი b, წითელა, წითურა, ყბაყურა, როტავირუსული და პნევმოკოკური ინფექციები) საწინააღმდეგო ვაქცინაცია.

რა არის იმუნიტეტი?

ადამიანის აქვს იმუნური სისტემა, რომელიც ორგანიზმში მოხვედრილ დაავადების გამომწვევ მიკრობებს ხვდება, როგორც „უცხო დამპყრობლებს“.  

რესპირაციული ასოციაციის მე-5 საერთაშორისო კონგრესი

2016 წლის 23-25 ივნისს ქ.ბათუმში საქართველოს რესპირაციული ასოციაციის მე-5 საერთაშორისო კონგრესი გაიმართა. კონგრესში მონაწილეობას იღებდა 25 ქვეყანა და ევროპის, ამერიკის და აზიის 41 სპიკერი.

როგორ დავიცვათ თავი სიცხისა და მზის სხივების მავნე ზემოქმედებისაგან?

ზედმეტად ცხელ ამინდში შესაძლოა ადამიანის ორგანიზმის დამცავმა სისტემებმა ვერ უზრუნველყოს სხეულის შესაბამისი გაგრილება და განვითარდეს სითბური დაავადებები, რაც ადამიანის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე უარყოფითად აისახება და შესაძლოა ლეტალური შედეგითაც დამთავრდეს. განსაკუთრებით რისკის ქვეშ იმყოფებიან:

რომელი დაავადებები ექვემდებარებიან ვაქცინაციას?

საქართველოში ბავშვთა გეგმიური იმუნიზაცია ხორციელდება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კანონისა და პროფილაქტიკური აცრების ეროვნული კალენდრის შესაბამისად (სშჯსდ მინისტრის ბრძანება #01-57/ნ 19.11.2015წ). იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამით მოსარგებლენი არიან საქართველოს მოქალაქეები და საქართველოს ტერიტორიაზე მუდმივად მყოფი უცხო ქვეყნის მოქალაქეები. იმუნიზაციის პროგრამის მოსარგებლეებისათვის პროგრამით გათვალისწინებული ვაქცინებით და შრატებით უზრუნველყოფა და აცრა–ვიზიტების მომსახურება არ ითვალისწინებს მოსარგებლეთა მხრიდან თანაგადახდას. იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამა სრულად აფინანსებს ეროვნული კალენდრით გათვალისწინებული  10 ვაქცინის (BCG, Hep B (მონო), DPT-Hib-HepB-IPV, DPT, DT, Td, OPV, MMR, Rota, PCV) შესყიდვას, ხოლო საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამით ასევე სრულად არის დაფინანსებული კალენდრით გათვალისწინებული 12 დაავადების (ტუბერკულოზი, B ჰეპატიტი, დიფთერია, ყივანახველა, ტეტანუსი, პოლიომიელიტი, ჰემოფილუს ინფლუენცა ტიპი b, წითელა, წითურა, ყბაყურა, როტავირუსული და პნევმოკოკური ინფექციები) საწინააღმდეგო ვაქცინაცია.

რა არის ვაქცინები?

ვაქცინები შეიცავენ იმავე ანტიგენებს, რომლებიც იწვევენ დაავადებებს, თუმცა ეს ანტიგენები ვაქცინებში დახოცილი ან იმდენად დასუსტებულია, რომ მათ დაავადების გამოწვევა აღარ შეუძლიათ. მიუხედავად იმისა, რომ მათ დაავადების გამოწვევა არ შეუძლიათ, საკმარისად ძლიერები არიან საიმისოდ, რომ იმუნურმა სისტემამ აწარმოოს მათ წინააღმდეგ ანტისხეულების გამომუშავება. მეხსიერების შემნახველი უჯრედები უზრუნველყოფენ თავიდან ააცილონ  ადამიანს დაავადება თუ  მომავალში კვლავ აღმოჩნდებიან ინფიცირების საფრთხის წინაშე. ვაქცინაციის წყალობით ბავშვებს მთელი სიცოცხლის მანძილზე უვითარდებათ იმუნიტეტი და აღარ ავადდებიან ვაქცინაციას დაქვემდებარებული  დაავადებით.

რა არის იმუნიტეტი?

ადამიანის აქვს იმუნური სისტემა, რომელიც ორგანიზმში მოხვედრილ დაავადების გამომწვევ მიკრობებს ხვდება, როგორც „უცხო დამპყრობლებს“.  ამ „უცხო დამპყრობლებს“  ანტიგენები ეწოდება და  მათ წინააღმდეგ საბრძოლველად იწყებს  ცილოვანი ნივთიერებების: ანტისხეულების  გამომუშავებას. ნორმალურ, ჯანმრთელ იმუნურ სისტემას ყოველ დღე  შეუძლია გამოიმუშაოს მილიონობით ასეთი ანტისხეული ათასობით შემოტევის (ანტიგენის) მოსაგერიებლად. ამას ორგანიზმი იმდენად ბუნებრივად აკეთებს, რომ ადამიანები  ვერც კი ვამჩნევთ. ანტისხეულები ხშირად ქრებიან მას მერე,  როგორც კი გაანადგურებენ შემოჭრილ ანტიგენებს. უჯრედები  (მეხსიერების საცავები) კი, რომლებიც მონაწილეობენ ანტისხეულების წარმოქმნაში, ორგანიზმში რჩებიან, იმახსოვრებენ  ყველა იმ ანტიგენს, რომლებთანაც ოდესმე ჰქონიათ „შეხვედრა“  და იცავენ ადამიანს სიცოცხლის ბოლომდე, თუკი ისინი კვლავ შეეცდებიან ორგანიზმში შემოჭრას.

რა უნდა ვიცოდეთ რწყილების და ტკიპების შესახებ?
რა უნდა ვიცოდეთ რწყილების და ტკიპების შესახებ?
რა არის საშვილოსნოს ყელის კიბო?

საშვილოსნოს ყელი არის ორგანო, რომელიც საშვილოსნოს საშოსთან აკავშირებს. საშვილოსნოს ყელის კიბო საშვილოსნოს ყელის ქსოვილის უჯრედების ავთვისებიანი გადაგვარებაა. ეს ნელა მზარდი სიმსივნეა, რომელიც ძირითადად უსიმპტომო მიმდინარეობით ხასიათდება. საშვილოსნოს ყელის კიბოს პრევენცია რეგულარული სკრინინგითაა შესაძლებელი.

რა არის მენინგოკოკცემია?

მენინგოკოკცემია (მენინგოკოკური სეფსისი) - მენინგოკოკით (Neiseria Meningitidis) გამოწვეული ინფექციის გენერალიზებული ფორმაა, რომელიც ხასიათდება მწვავე სეპტიცემიის სიმპტომების გამოვლინებით, ინფექციურ-ტოქსიური შოკისა და თრომბოჰემორაგიული სინდრომის განვითარებით. შესაძლოა მიმდინარეობდეს (მენინგიტ-მენინგოკოქცემია) შერეული ფორმით;

რეპროდუქციული ასაკის ქალთა სიკვდილიანობის 2014 წლის კვლევის შედეგების მოკლე შეჯამება

 

რა უნდა გავაკეთოთ ავტოსაგზაო შემთხვევების შესამცირებლად?

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ოფიციალური მონაცემებით, 2016 წელს საქართველოში 6939 ავტო-საგზაო შემთხვევა დარეგისტრირდა, რაც  8%-ით აღემატება 2015 წლის მაჩვენებელს.  ავტო-საგზაო შემთხვევების შედეგად  დაიღუპა 581 და 9951 ადამიანი დაშავდა. მართალია, 2015 წელთან შედარებით დაღუპულთა რაოდენობა შემცირდა 3%-ით, თუმცა დაშავებულთა რაოდენობამ მოიმატა 8%-ით.

რა უნდა გავაკეთოთ ავტოსაგზაო შემთხვევების შესამცირებლად?

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ოფიციალური მონაცემებით, 2016 წელს საქართველოში 6939 ავტო-საგზაო შემთხვევა დარეგისტრირდა, რაც  8%-ით აღემატება 2015 წლის მაჩვენებელს. ავტო-საგზაო შემთხვევების შედეგად დაიღუპა 581 და 9951 ადამიანი დაშავდა. მართალია, 2015 წელთან შედარებით დაღუპულთა რაოდენობა შემცირდა 3%-ით, თუმცა დაშავებულთა რაოდენობამ მოიმატა 8%-ით.

რა უნდა გააკეთოთ რომ თქვენს შვილს ჯანსაღი პირის ღრუ შეუნარჩუნოთ

ბავშვებში კარიესი ერთ-ერთი ფართოდ გავრცელებული ქრონიკული დაავადებაა. დაუმუშავებელმა კარიესმა შესაძლებელია ტკივილი და  ინფექციები გამოიწვიოს, რაც  კვების, საუბრის, თამაშისა და სწავლის პრობლემებს იწვევს. ბავშვებს, რომელთაც არაჯანსაღი პირის ღრუ აქვთ, ხშირად უწევთ სკოლის გაცდენა და შესაბამისად, დაბალ შეფასებას ღებულობენ, ვიდრე ჯანმრთელი პირის ღრუს მქონენი.

რეკლამის განთავსებაზე გაწეული ხარჯები
რეპროდუქციული ასაკის ქალთა სიკვდილიანობის 2014 წლის კვლევის შედეგების მოკლე შეჯამება

რეპროდუქციული ასაკის ქალთა სიკვდილიანობის 2014 წლის კვლევის შედეგების მოკლე შეჯამება

რეკომენდაციები მაღალი ტემპერატურის დროს

შეეცადეთ საცხოვრებელ გარემოში შეინარჩუნოთ სიგრილე. სახლში ტემპერატურა შეამოწმეთ დილის  08:00 საათიდან 10:00 მდე, 13:00-ზე და ღამით 22:00 საათის შემდეგ. დღისით ოთახის იდეალური ტემპერატურა არ უნდა აღემატებოდეს 32C, ხოლო ღამით კი 24C-ს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ბავშვებისა და 60 წელის ასაკს გადაცილებული ადამიანებისათვის, აგრეთვე მათთვის, ვისაც ქრონიკული დაავადებების დიაგნოზი აქვთ.

რა უნდა ვიცოდეთ რწყილების და ტკიპების შესახებ?
რატომ ძუძუთი კვება?

ძუძუთი კვება ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური გზაა ბავშვთა ავადობისა და სიკვდილობის შესამცირებლად. დედის რძე უზრუნველყოფს ახალშობილებსა და ჩვილებს მათთვის იდეალური  საკვები ნივთიერებებით, რომლებიც  აუცილებელია მათი ზრდისა და განვითარებისათვის. ძუძუთი კვება ამცირებს ბავშვთა ინფექციების განვითარების სიხშირესა და სიმძიმეს.

რა არის ენტეროვირუსი

ენტეროვირუსები და სხვა პიკორნავირუსები (მაგ. პარექოვირუსები) წარმოადგენენ ადამიანის ყველაზე გავრცელებულ ვირუსებს. აღნიშნულ ვირუსებთან დაკავშირებულია  მთელი რიგი კლინიკურ გამოვლინებები, როგორიცაა პოლიომიელიტი, არა-პოლიო ენტეროვირუსებით გამოწვეული მწვავე დუნე დამბლა, ასეპტიური (სეროზული) მენინგიტი, მენინგოენცეფალიტი, მიოკარდიტი, „ხელის-ტერფის-პირის“ დაავადება (“hand, foot and mouth” disease), ახალშობილთა სეფსისი და სხვა. 

რეკომენდაციები დაწესებულებებში სათანადო სანიტარულ-ჰიგიენური პირობების უზრუნველყოფისათვის

სკოლისა და საბავშვო ბაღის ჯანსაღ გარემოს გადამწყვეტი როლი ენიჭება ბავშვების ჯანმრთელობის დაცვისა და სასწავლო/სააღმზრდელო პროცესის ეფექტურობისათვის. ამ მიზნით სკოლის/ბაღის ადმინისტრაციამ უნდა უზრუნველყოს სათანადო სანიტარულ-ჰიგიენური პირობების დაცვა.

რეკომენდაციები დაწესებულებებში სათანადო სანიტარულ-ჰიგიენური პირობების უზრუნველყოფისათვის

სკოლისა და საბავშვო ბაღის ჯანსაღ გარემოს გადამწყვეტი როლი ენიჭება ბავშვების ჯანმრთელობის დაცვისა და სასწავლო/სააღმზრდელო პროცესის ეფექტურობისათვის. ამ მიზნით სკოლის/ბაღის ადმინისტრაციამ უნდა უზრუნველყოს სათანადო სანიტარულ-ჰიგიენური პირობების დაცვა.

როტავირუსული დიარეა (როტავირუსული ინფექცია)

ზოგადი მიმოხილვა: როტავირუსული ინფექცია ანთროპონოზული, მწვავე გასტროენტერიტით მიმდინარე დაავადებაა, რომელიც  მსოფლიოში ჩვილ და მცირეწლოვან ბავშვებში არაბაქტერიული დიარეული დაავადებების ერთ–ერთ ძირითად გამომწვევ მიზეზს წარმოადგენს.