შარდ-სასქესო სისტემის დაავადებები

1. რას წარმოადგენს შარდ-სასქესო სისტემის დაავადებები?

შარდ-სასქესო სისტემის დაავადებები ჯანმრთელობის ერთ-ერთი გლობალური პრობლემაა და ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, 2011 წელს მსოფლიოში სიკვდილიანობის 2% შარდ-სასქესო სისტემის დაავადებათა ჯგუფზე მოდიოდა.[i]

შაქრიანი დიაბეტი

1)   რას წარმოადგენს შაქრიანი დიაბეტი

ტერმინი „შაქრიანი დიაბეტი“  მრავლობითი ეტიოლოგიის ნივთიერებათა ცვლის დარღვევებს ნიშნავს, რომლისთვის დამახასიათებელია ქრონიკული ჰიპერგლიკემია ნახშირწყლების, ცილებისა და ცხიმების მეტაბოლიზმის დარღვევებით ინსულინის სეკრეციის და/ან ინსულინის მოქმედების დარღვევის შედეგად.  შაქრიანი დიაბეტის კლასიფიკაცია მოიცავს ოთხ კლინიკურ კლასს:

შენ შეგიძლია შეცვალო..

შენ შეგიძლია შეცვალო..

ცხოვრების უკეთესობისკენ შეცვლა ჯანმრთელობაზე ზრუნვით იწყება. ჯანმრთელობა რომ შეუფასებელი სიმდიდრეა, ალბათ ამაში ორი აზრი არ არსებობს. სამწუხაროდ, ადამიანების უმეტესობა მასზე ზრუნვას მხოლოდ მას შემდეგ იწყებს, 

შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილის ბატონ ვალერი კვარაცხელიას ვიზიტი ცენტრში

2014 წლის 26 ნოემბერს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში სტუმრად იმყოფებოდა შრომის, ჯანმრთელობისა

შიდსის მსოფლიო დღე 01.12.2014

2014  წლის  1 დეკემბერს ექსპო-ჯორჯიაში შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს დაავადებათა კონტროლისა

შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა საერთაშორისო დღე

მსოფლიოს მოსახლეობის მილიარდ ადამიანზე მეტი, ანუ  დაახლოებით 15 პროცენტი, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონეა.

შინაგანაწესი
შაქრიანი დიაბეტის გავრცელების თავისებურებები

მსოფლიოში გავრცელების თავისებურებები. დიაბეტის საერთაშორისო ფედერაციის მონაცემებით, მსოფლიოს მოზრდილი მოსახლეობის 8.3% - 382 მილიონზე მეტი ადამიანი დაავადებულია დიაბეტით, რომელთაგან დაახლოებით 46%-ს არ აქვს დასმული დიაგნოზი

შარდ-სასქესო სისტემის დაავადებათა გავრცელების თავისებურებები

შარდ-სასქესო სისტემის დაავადებები ჯანმრთელობის ერთ-ერთი გლობალური პრობლემაა. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, 2012 წელს, მსოფლიოში შარდ-სასქესო სისტემის დაავადებებით გარდაცვალების 1194716 შემთხვევა აღირიცხა, რაც საერთო სიკვდილიანობის 2,1% შეადგენს. შარდ-სასქესო სისტემის დაავადებებით გარდაცვალების შემთხვევათა უდიდესი წილი თირკმლის დაავადებებზე მოდის. 2012 წელს მსოფლიოში თირკმლის დაავადებებით გარდაცვალების 864000 შემთხვევა აღირიცხა, რაც საერთო სიკვდილიანობის 1,6% შეადგენს.

შეხვედრა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრებთან 06-07.2015

2015 წლის 6-7 თებერვალს ლ.საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის რეგიონული მართვის დეპარტამენტის ორგანიზებით იმერეთის სამმართველოსა (06.02) და აჭარის 

შაქრიანი დიაბეტის კონტროლის ეროვნული სტრატეგია

წინასიტყვაობა

შაქრიანი დიაბეტი ქრონიკული ენდოკრინული დაავადებაა, ახასიათებს სისხლში გლუკოზის დონის მატება, რაც პანკრეასის მიერ გამოყოფილი ინსულინის აბსოლუტური ან შედარებითი დეფიციტის ან არსებული ინსულინის არაეფექტური გამოყენებისას ვითარდება1. განასხვავებენ შაქრიანი დიაბეტის სამ ძირითად ტიპს: შაქრიანი დიაბეტი ტიპი 1, შაქრიანი დიაბეტი ტიპი 2 და გესტაციური შაქრიანი დიაბეტი.

შენ შეგიძლია შეცვალო..

ცხოვრების უკეთესობისკენ შეცვლა ჯანმრთელობაზე ზრუნვითი წყება. ჯანმრთელობა რომ შეუფასებელი სიმდიდრეა, ალბათ ამაში ორი აზრი არ არსებობს. სამწუხაროდ, ადამიანების უმეტესობა მასზე ზრუნვას მხოლოდ მას შემდეგ იწყებს, როდესაც სერიოზული პრობლემები იჩენს თავს. 

შეხვედრა ცენტრში 12.03.2015

2015 წლის 12 მარტს, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში გაიმართა შეხვედრა იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამაში მონაწილე ქ.თბილისის სამედიცინო დაწესებულებების ხელმძღვანელებთან 

შეხვედრა ევროკავშირის დელეგაციასთან 18.03.2015

2015 წლის 18 მარტს ლ.საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრში გაიმართა შეხვედრა ევროკავშირის საექსპერტო ჯგუფთან, ევროკავშირის კვლევისა და ტექნოლოგიური 

 

შაქარი და პირის ღრუს ჯანმრთელობა

თავისუფალი შაქრები სტომატოლოგიური დაავადებების, მაგალითად კბილების კარიესის განვითარების დიდ რისკს წარმოადგენენ. სტომატოლოგიური დაავადებები ფართოდ გავრცელებულ არაგადამდებ დაავადებათა რიცხვს მიეკუთვნებიან. მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო ათწლეულის განმავლობაში სტომატოლოგიური დაავადებების პროფილაქტიკისა და მკურნალობის კუთხით მნიშვნელოვანი წარმატებებია მიღწეული, ისინი კვლავაც იწვევენ მოსახლეობის ფუნქციურ შეზღუდვას კბილების დაკარგვთა და ტკვილით გამოწვეული დისკომფორტის გამო.

შიდსით გარდაცვლილთა ხსოვნის საერთაშორისო დღე და მისი მნიშვნელობა

შიდსით გარდაცვლილთა ხსოვნის დღე აივ ინფექცია/შიდსისადმი მიძღვნილი ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გავრცელებული კამპანიაა მსოფლიოში. იგი დასაბამს იღებს 1983 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება მაისის მესამე კვირა დღეს. შიდსით გარდაცვლილთა ხსოვნის დღე აღინიშნება 1200-მდე ორგანიზაციის მიერ 115 ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში.
იმ 33 მილიონ ადამიანთან ერთად, რომელიც აივ ინფექციით ცხოვრობს, შიდსით გარდაცვლილთა ხსოვნის დღე ემსახურება მოსახლეობაში აივ ინფექცია/შიდსის შესახებ ცოდნის დონის ამაღლებას, ინფიცირებულების მიმართ სოლიდარობას, სტიგმისა და დისკრიმინაციის აღმოფხვრას.

შიგელოზი

შიგელოზი არის მწვავე გასტროენტერიტით მიმდინარე ანთროპონოზური დაავადება, რომელსაც იწვევს Shigella-ს გვარის ბაქტერიები, რომლებიც Enterobacteriaceae-ოჯახს მიეკუთვნება და მოიცავს ხუთ ათეულზე მეტ სეროლოგიურ ვარიანტს, რომელიც   საერთაშორისო კლასიფიკაციით 4 ჯგუფად იყოფა: Sh. dysenteriae, Sh. flexneri, Sh. boydi, Sh. sonnei. 

შეხვედრა არასამთავრობო ორგანიზაციებთან 02.07.2015

2015 წლის ორ ივლისს საქართველოში მყოფმა ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ევროპის გარემოს და ჯანმრთელობის ოფისის მისიის ექსპერტებმა დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში 

შეხვედრა ლუგარის ცენტრში 26.08.2015

2015 წლის 26 აგვისტოს რიჩარდ ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კვლევით ცენტრში გაიმართა EUROIMMUN-ის ფირმის ფლუორესცენტული მიკროსკოპის ლუგარის ცენტრისათვის გადმოცემის ღონისძიება. მიკროსკოპი შეიძინეს გერმანელმა კოლაბორანტებმა პროექტის ფარგლებში.

 
შეხვედრა ლუგარის ცენტრში 26.08.2015

2015 წლის 26 აგვისტოს რიჩარდ ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კვლევით ცენტრში გაიმართა EUROIMMUN-ის ფირმის ფლუორესცენტული მიკროსკოპის ლუგარის ცენტრისათვის გადმოცემის ღონისძიება. მიკროსკოპი შეიძინეს გერმანელმა კოლაბორანტებმა პროექტის ფარგლებში.

შიდსის მსოფლიო დღე 01.12.2015

2015 წლის 1 დეკემბერს სასტუმრო რედისონ ბლუ ივერიაში შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულმა ცენტრმა, ინფექციური პათოლოგიის, შიდსის და კლინიკური იმუნოლოგიის სამეცნიერო-პრაქტიკულმა ცენტრმა და აივ/შიდსის პრევენციის სამუშაო ჯგუფმა

შშმ პირთა საერთაშორისო დღე

2015 წლის 3 დეკემბერს შშმ პირთა საერთაშორისო დღე აღინიშნება შემდეგი თემებით:

  • შეიქმნას ყველასათვის ხელმისაწვდომი და ღია გარემო
  • მოხდეს  შშმ პირთა სტატისტიკური მონაცემების დახვეწა

ყოვეწლიურად გაეროს 47/3 14 დეკემბრის 1992 წლის რეზოლუციის თანახმად მსოფლიოში შშმ პირთა საერთაშორისო დღე აღინიშნება, რომელიც ხელს უწყობს ამ საკითხისადმი მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლებას. საქართველოც ყოველწლიურად უერთდება ამ დღეს სხვადასხვა ღონისიებებით. 

შეხვედრა აღმოსავლეთ საქართველოს სჯდ ცენტრებთან 22.12.2015

ინფექციების კონტროლისა და პრევენციული ღონისძიებების ერთიანი სისტემის ამოქმედება ანტიმიკრობული რეზისტენტობის წინააღმდეგ ბრძოლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის უზრუნველყოფის მნიშვნელოვან წინაპირობას წარმოადგენს.

შეხვედრა ქალაქ ბათუმში 31.03-02.04.2016

ქ. ბათუმში ჩატარდა მეოთხე რეგიონული სამუშაო შეხვედრა ეპიდზედამხედველობის საკითხებზე, რომელზეც განიხილეს ადამიანის და ცხოველთა დაავადებების მონიტორინგის დარგში თანამშრომლობა “ერთიანი ჯანმრთელობის” კონცეფციის საფუძველზე.

შეხვედრა სენფორდის გამომცემლებთან სამომავალო თანამშრომლობის გაღრმავების მიზნით 19.04.2016

2016 წლის 19 აპრილს  შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში გაიმართა სამუშაო შეხვედრა სენფორდის გამომცემლებთან სამომავალო თანამშრომლობის გაღრმავების მიზნით.

შეხვედრა ქ.თბილისის სამედიცინო დაწესებულებების ხელმძღვანელებთან და სჯც ეპიდემიოლოგებთან 26.04.2016

2016 წლის 26 აპრილს დაავადებათა კონტროლის ეროვნულ ცენტრში გაიმართა შეხვედრა ქ.თბილისის სამედიცინო დაწესებულებების ხელმძღვანელებთან და სჯც ეპიდემიოლოგებთან, იმუნიზაციის შედეგების, ხარვეზებისა და წარმატებების შესახებ ინფორმაციიის მიწოდების მიზნით.

შეხვედრა აშშ სმენის შეფასებისა და მართვის ნაციონალური ცენტრის დირექტორთან 10.05.2016

2016 წლის 10 მაისს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში გაიმართა შეხვედრა აშშ სმენის შეფასებისა და მართვის ნაციონალური ცენტრის დირექტორთან ბატონ კარლ ვაითთან 

შეხვედრა აშშ სმენის შეფასებისა და მართვის ნაციონალური ცენტრის დირექტორთან 10.05.2016

2016 წლის 10 მაისს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში გაიმართა შეხვედრა აშშ სმენის შეფასებისა და მართვის ნაციონალური ცენტრის დირექტორთან ბატონ კარლ ვაითთან 

შეხვედრა სენაკის სამხედრო ჩასახლებაში მცხოვრებ დევნილ ოჯახებთან 07.06.2016

2016 წლის 7 ივნისს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა მინისტრი, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელი და სამეგრელო-ზემო სვანეთის გუბერნატორი სენაკში, ეგრეთ წოდებულ სამხედრო ჩასახლებაში მცხოვრებ დევნილ ოჯახებს შეხვდნენ. 

შარდ-სასქესო სისტემის დაავადებები, 2014
შაქრიანი დიაბეტით ავადობის თავისებურებები, 2014
შეხვედრა თავდაცვის საფრთხეების შემცირების სააგენტოსთან 24.10.2016

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი დავით სერგეენკო აშშ-ის თავდაცვის საფრთხეების შემცირების სააგენტოს (DTRA) ერთობლივი საფრთხის შემცირების მიმართულების დირექტორს, ელიზაბეტ ჯორჯს შეხვდა. შეხვედრას აშშ-ის ელჩი საქართველოში იან კელი, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის დირექტორი ამირან გამყრელიძე და სხვა ოფიციალური პირები ესწრებოდნენ.

შიდსის მსოფლიო დღისადმი მიძღვნილი კონფერენცია 1.12.2016

2016 წლის 1 დეკემბერს სასტუმრო „ბილტმორ თბილისში“ შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ორგანიზებით და აივ/შიდსის პრევენციის სამუშაო ჯგუფის (PTF), მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (IOM), მსოფლიო ექიმები საფრანგეთის (MDM), სათემო ორგანიზაცია „ახალი ვექტორის“ მხარდაჭერით შიდსის, ტუბერკულოზისა და მალარიასთან ბრძოლის გლობალური ფონდის შიდსის პროგრამის ფარგლებში ჩატარდა შიდსის მსოფლიო დღისადმი მიძღვნილ კონფერენციას სლოგანით ვემხრობი შიდსის დამარცხებას !

შეხვედრა ლუგარის ცენტრში 07.12.2016

2016 წლის 7 დეკემბერს რ. ლუგარის სახ. საზოგადოებრივი კვლევით ცენტრს ესტუმრა აშშ სახელმწიფო დეპარტამენტის საერთაშორისო უსაფრთხოებისა და ქიმიური, ბიოლოგიური, რადიოლოგიური და ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ბიუროს მდივნის მოადგილე ბატონი საიმონ ლიმაჟი დელეგაციასთან ერთად.   

შეხვედრა-სემინარი ცენტრში 09.01.2016

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ინიციატივით, თბილისისა და რეგიონების საჯარო სკოლების ექიმებისათვის, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში, გაფართოებული შეხვედრა-სემინარების ციკლი დაიწყო.

შაქრიანი დიაბეტის კონტროლის ეროვნული სტრატეგია
შეხვედრა იმერეთში 31.01.2017

2017 წლის 31 იანვარს, იმერეთის სახელმწიფო რწმუნებულის-გუბერნატორის ადმინისტრაციაში დაგეგმილ სამხარეო თათბირზე, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ცენტრის იმერეთის საამართველოს მიერ მოხდა პრეზენტაციის წარდგენა თემაზე ,,C ჰეპატიტის სახელმწიფო პროგრამის სკრინინგ კომპონენტის მნიშვნელობა და მუნიციპალური თვითმმართველობების როლი 2017 წლის სამოქმედო გეგმების განხორციელების პროცესში".

შეხვედრა აშშ თავდაცვის საფრთხეების შემცირების სააგენტოს (DTRA) საქართველოს პროგრამების მენეჯერთან - ბატონ კრის რაიანთან 27.01.2017
შეხვედრა ცენტრში 31.03.2017

შიდსთან, ტუბერკულოზსა და მალარიასთან ბრძოლის გლობალური ფონდის საგრანტო პროგრამების მხარდაჭერით ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტროს მონაწილეობით გაიმართა სამუშაო შეხვედრა აივ ინფექცია/შიდსის, ტუბერკულოზისა და С ჰეპატიტის ელიმინაციის პროგრამებს შორის კოორდინაციის გაუმჯობესების, აღნიშნული პროგრამებით დაგეგმილ ღონისძიებებს შორის გადაფარვების გამოვლენისა და აღმოფხვრის, ასევე სერვისების ინტეგრაციის შესაძლებლობების შესწავლისა და შესაბამისი ღონისძიებების დაგეგმვის მიზნით. 

შეხვედრა ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლობებთან 05.04.17

2017 წლის 5 აპრილს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში გაიმართა სამუშაო შეხვედრა ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლობებთან.

შეხვედრა საქართველოში გენომის პროექტის განვითარების შესახებ 06.04.2017

2017 წლის 6 აპრილს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულმა ცენტრში გაიმართა პირველი სამუშაო შეხვედრა იმ დაწესებულებების მონაწილეობით, რომელთაც აქვთ უკვე გენომის კვლევების გამოცდილება. შეხვედრაზე მოხდა აღნიშნული გამოცდილებისა და შესაბამისი ინფორმაციის გაცვლა, შემდგომი კოორდინირებული მუშაობის დაგეგმვა და მისი პრაქტიკაში განხორციელება.

შეხვედრა საქართველოში გენომის პროექტის განვითარების შესახებ 06.04.17

2017 წლის 6 აპრილს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულმა ცენტრში გაიმართა პირველი სამუშაო შეხვედრა იმ დაწესებულებების მონაწილეობით, რომელთაც აქვთ უკვე გენომის კვლევების გამოცდილება. შეხვედრაზე მოხდა აღნიშნული გამოცდილებისა და შესაბამისი ინფორმაციის გაცვლა, შემდგომი კოორდინირებული მუშაობის დაგეგმვა და მისი პრაქტიკაში განხორციელება.

შეხვედრა ტუბერკულოზისა და ფილტვის დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო კავშირის არაგადამდებ დაავადებათა მიმართულების ხელმძღვანელ ეჰსან ლატიფთან 31.05.2017

2017 წლის 31 მაისს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში სტუმრად იმყოფებოდა ტუბერკულოზისა და ფილტვის დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო კავშირის არაგადამდებ დაავადებათა მიმართულების ხელმძღვანელი ეჰსან ლატიფი. შეხვედრა მიეძღვნა მსოფლიო დღეს თამბაქოს გარეშე და განხილულ იქნა თამბაქოსა და არაგადამდებ დაავადებათა საკითხები საქართველოში.

შეხვედრა აშშ თავდაცვის საფრთხების შემცირების სააგენტოს (DTRA) წარმომადგენლებთან 23.06.2017
2017 წლის 23 ივნისს დაავადებათა კონტორლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრში გაიმართა გაფართოებული შეხვედრა აშშ თავდაცვის საფრთხების შემცირების სააგენტოს (DTRA) წარმომადგენლებთან. შეხვედრაზე განიხილეს  გარდამავალი პერიოდის ბოლო 2017 წლის აქტივობები და სამომავალო თანამშრომლობის გეგმვა.