ხანდაზმულთა საერთაშორისო დღე

1 ოქტომბერი, 2012

1990 წელს ხანდაზმულთა პრობლემებისადმი მიძღვნილმა გაეროს მსოფლიო ასამბლეამ 1 ოქტომბერი ხანდაზმულთა საერთაშორისო დღედ გამოაცხადა.

ხშირად დასმული კითხვები მარილთან დაკავშირებით

კითხვა: ბავშვებსაც შეზღუდული რაოდენობით მარილი უნდა მიეცეთ?

პასუხი: დიახ. რადგანაც გემოვნებითი რეცეპტორების ფორმირება ხდებაბავშვობაში, საჭიროა, მარილის მოხმარება შეიზღუდოს ადრეული ასაკიდანვე.

ხშირად დასმული კითხვები ფოლიუმის მჟავასთან დაკავშირებით

რას წარმოადგენს ფოლიუმის მჟავა და რატომაა ის მნიშვნელოვანი ჯანმრთელობისათვის?

ფოლიუმის მჟავა (ვიტამინი B9) წყალში ხსნადი ვიტამინია, რომელიც აუცილებელია სისხლწარმოქმნისა და ნერვული სისტემისათვის. ფოლიუმის მჟავა  პასუხისმგებელია ორგანიზმში უჯრედულ დონეზე მიმდინარე უმნიშვნელოვანეს პროცესებზე, როგორებიცაა დნმ-ის სინთეზი, უჯრედების დაყოფა და ზრდა, ერითროციტების წარმოება.

ხშირად დასმული კითხვები რკინის დეფიციტთან დაკავშირებით:

რა არის რკინის დეფიციტი და რამდენად საზიანოა იგი ორგანიზმისთვის?

რკინა არის ძალიან მნიშვნელოვანი ელემ ენტი ადამიანის ორგანიზმში. ის წარმოადგენს ასეულობით  ცილოვანი მოლეკულისა და ფერმენტის აუცილებელ კომპონენტს. ჰემოგლობინი და მიოგლობინი არის რკინის შემცველი პროტეინები, რომლებიც ჩართულნი არიან ჟანგბადის ტრანსპორტირებასა და შენახვაში. ჰემოგლობინზე მოდის ორგანიზმში არსებული რკინის მთლიანი რაოდენობის 2/3. ჰემოგლობინის სასიცოცხლო ფუნქცია არის ჟანგბადის ტრანსპორტირება ფილტვებიდან მთელ ორგანიზმში, ხოლო მიოგლობინს აქვს ჟანგბადის კუნთებში შეტანისა და მცირე ხნით შენახვის ფუნქცია, იმისათვის, რომ გამოიყენოს კუნთების მუშაობის დროს. რკინა მონაწილეობს აგრეთვე დნმ-ს სინთეზში და სხვა სასიცოცხლო ფუნქციებში (იმუნური ფუნქცია, ზრდა, რეპროდუქცია და სხვა).

ხშირად დასმული კითხვები A(H7N9) გრიპის ვირუსით ადამიანების დაინფიცირების შესახებ, ჩინეთი

2013 წლის 5 აპრილის  განახლებული მონაცემები (ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია)

1. რა არის A(H7N9) გრიპის ვირუსი?

A H7 გრიპის ვირუსები მიეკუთვნება გრიპის ვირუსების ისეთ ჯგუფს, რომელიც ჩვეულებრივ ცირკულირებს ფრინველებს შორის.  A(H7N9) გრიპის ვირუსი არის H7 ვურისების ფართო ჯგუფის ერთ-ერთი ქვეჯგუფი. მიუხედავად იმისა, რომ H7 ვირუსები (H7N2, H7N3 და H7N7) იშვიათად იწვევდა ადამიანის ინფიცირების შემთხვევებს, ჩინეთიდან შეტყობინების მიღებამდე, H7N9 ვირუსით ადამიანის დაავადების შემთხვევა არასდროს ყოფილა შეტყობინებული.

ხშირად დასმული კითხვები ებოლას ვირუსით გამოწვეული დაავადების შესახებ

1. რა არის ებოლას ვირუსი?

ებოლას ვირუსით (წარსულში ცნობილი იყო, როგორც ებოლას ჰემორაგიული ცხელება)  გამოწვეული დაავადება მიმდინარეობს მძიმედ, ხშირად ფატალურად; ლეტალობა 90%-ს აღწევს. ავადმყოფობა ვრცელდება ადამიანებსა და პრიმატებში (მაიმუნი, გორილა და შიმპანზე). 

ხშირად დასმული კითხვები ებოლას ვირუსით გამოწვეული დაავადების შესახებ

1. რა არის ებოლას ვირუსი?

ებოლას ვირუსით (წარსულში ცნობილი იყო, როგორც ებოლას ჰემორაგიული ცხელება) გამოწვეული დაავადება მიმდინარეობს მძიმედ, ხშირად ფატალურად; ლეტალობა 90%-ს აღწევს. ავადმყოფობა ვრცელდება ადამიანებსა და პრიმატებში (მაიმუნი, გორილა და შიმპანზე)

ხარისხის კონტროლი

 

ამ მიმართულებით პირველ საფეხურს წარმოადგენს ხარისხის კონტროლის ძლიერი სისტემის ჩამოყალიბება

და ლაბორატორიის აკრედიტაციის მოსაპოვებლად წინსვლა.

მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (ჯანმო) მიერ აკრედიტირებულია 3 ლაბორატორია:

- პოლიოს ლაბორატორია

- გრიპის ლაბორატორია

- წითელა/წითურას ლაბორატორია

4 ლაბორატორიები, რომლებიც დაკავშირებულია ჯანმო-ს ლაბორატორიულ ქსელთან

- როტა ვირუსების სადიაგნოსტიკო ლაბორატორია

- ინვაზიური მენინგიტების სადიაგნოსტიკო ლაბორატორია

- მალარიის სადიაგნოსტიკო ლაბოატორია

- სალმონელოზის სადიაგნოსტიკო ლაბორატორია

ჩვენ სამომავლოდ ვგეგმავთ ლაბორატორიების საერთაშორისო გარე ხარისხის კონტროლის სისტემაში

ჩართვას. ასევე ვაპირებთ იმ ლაბორატორიების ჩამონათვალის გაზრდას, რომელთა გარე ხარისხის

კონტროლის პროვაიდერი ლუგარის ცენტრი იქნება.

ხელების დაბანა

ხელების დაბანა - ინფექციური დაავადებებისაგან თავდაცვის ყველაზე მარტივი და ეფექტური საშუალება! 

უკვე ვიცით, რომ ისეთი საშიში დაავადებებით, როგორიცაა: ენტეროვირუსული მენინგიტი, A ვირუსული ჰეპატიტი, სალმონელოზი, დიზინტერია, ამებიაზი, გრიპი, სხვადასხვა პარაზიტული დაავადებები, ჰელმინთები და სხვა, ადამიანი ინფიცირდება: ჭუჭყიანი ხელებით, დაბინძურებული საკვებითა და სასმელი წყლით, გაურეცხავი ბოსტნეულითა და ხილით, უხარისხო საკვები პროდუქტებით, აქედან გამომდინარე ამ ინფექციების გავრცელების რისკის შესამცირებლად ყველაზე მნიშვნელოვანი და უბრალო საშუალება  ხელების  ხშირი და სწორი დაბანა ყოფილა. 

ხელის დაბანის გავლენა ბავშვის ჯანმრთელობაზე

ხელის დაბანის გავლენა ბავშვის ჯანმრთელობაზე: რანდომიზებული კონტროლ კვლევა

 ავტორები: Luby SP1Agboatwalla MFeikin DRPainter JBillhimer WAltaf AHoekstra RM.

1აშშ-ს დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის, ინფექციური დაავადევბების ცენტრების, ბ აქტერიული და სოკოვანი დაავადებების სამმართველო, ატლანტა, აშშ

ხშირად დასმული კითხვები რკინის დეფიციტთან დაკავშირებით

რა არის რკინის დეფიციტი და რამდენად საზიანოა იგი ორგანიზმისთვის?

რკინა არის ძალიან მნიშვნელოვანი ელემენტი ადამიანის ორგანიზმში. ის წარმოადგენს ასეულობით  ცილოვანი მოლეკულისა და ფერმენტის აუცილებელ კომპონენტს. ჰემოგლობინი და მიოგლობინი არის რკინის შემცველი პროტეინები, რომლებიც ჩართულნი არიან ჟანგბადის ტრანსპორტირებასა და შენახვაში. 

ხშირად დასმული კითხვები ფოლიუმის მჟავასთან დაკავშირებით

რას წარმოადგენს ფოლიუმის მჟავა და რატომაა ის მნიშვნელოვანი ჯანმრთელობისათვის?

ფოლიუმის მჟავა (ვიტამინი B9) წყალში ხსნადი ვიტამინია, რომელიც აუცილებელია სისხლწარმოქმნისა და ნერვული სისტემისათვის. ფოლიუმის მჟავა  პასუხისმგებელია ორგანიზმში უჯრედულ დონეზე მიმდინარე უმნიშვნელოვანეს პროცესებზე, როგორებიცაა დნმ-ის სინთეზი, უჯრედების დაყოფა და ზრდა, ერითროციტების წარმოება.

ხმაური

ხმაურის გავლენა ადამიანის ჯანმრთელობაზე

ხმაური არის ნებისმიერი არასასურველი ბგერა ან სხვადასხვა სიხშირისა და ინტენსიურობის ბგერების უწესრიგო ერთობლიობა, რომელიც არასასურველ მოქმედებას ახდენს ადამიანის ორგანიზმზე.

ხშირად დასმული კითხვები

1. როდის დაიწყო და რითი აცრები?

1. რა ვაქცინებით ტარდება აცრები?

ჩამოთვლილი დაავადევბების პროფილაქტიკა ტარდება 6 ვაქცინის საშუალებით, ესენია: BCG, Hep B (მონო), DPT-HIb-HepB, DPT, DT, Td, OPV, MMR; ბავშვობის ასაკში ადამიანს უტარდება 15-ჯერ აცრა: ბცჟ -1, ჰბ - 1, დპტჰბჰიბ- 3, ოპვ - 5, დპტ-1, წწყ -2, დტ - 1, ტდ-1; (2 წლამდე ასაკში - 11. 6 წლამდე ასაკში - 14)

ხშირად დასმული კითხვები ებოლას ვირუსით გამოწვეული დაავადების შესახებ

1. რა არის ებოლას ვირუსი?

ებოლას ვირუსით (წარსულში ცნობილი იყო, როგორც ებოლას ჰემორაგიული ცხელება) გამოწვეული დაავადება მიმდინარეობს მძიმედ, ხშირად ფატალურად; ლეტალობა 90%-ს აღწევს. ავადმყოფობა ვრცელდება ადამიანებსა და პრიმატებში (მაიმუნი, გორილა და შიმპანზე).

ხშირად დასმული კითხვები მარილთან დაკავშირებით

კითხვა: ბავშვებსაც შეზღუდული რაოდენობით მარილი უნდა მიეცეთ?

პასუხი: დიახ. რადგანაც გემოვნებითი რეცეპტორების ფორმირება ხდებაბავშვობაში, საჭიროა, მარილის მოხმარება შეიზღუდოს ადრეული ასაკიდანვე.

ხელი მოეწერა განხორცილების შეთანხმებას 14.12.2015

2015 წლის 14 დეკემბერს ხელი მოეწერა განხორცილების შეთანხმებას ვოლტერ რიდის არმიის კვლევით ინსტიტუტსა (WRAIR) და საქართველოს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრს (NCDC) შორის.

ხარისხის კონტროლის სამმართველოს დებულება (ბრძანება #06-238)

ბრძანება #06-238ო

 

დანართი

ხარისხის კონტროლის სამმართველოს დებულება (ბრძანება #06-238ო)
ხანდაზმულობა და ჯანმრთელობა[i]

ხანდაზმულთა კეთილდღეობისა და ჯანმრთელობისათვის, მნიშვნელოვან პროფილაქტიკას წარმოადგენს იმ დაავადებების შემცირება, რომლებიც ნაადრევ სიკვდილსა და ინვალიდობას იწვევს. ხანდაზმულთა ხანგრძლივი და ჯანსაღი ცხოვრების უზრუნველსაყოფად, სერიოზული ძალისხმევა და ყურადღებაა საჭირო არამარტო ოჯახის, არამედ სახელმწიფოს მხრიდანც. მნიშვნელოვანია ისეთი ნაბიჯების გადადგმა, რომლებიც ხანდაზმულთა ხანგრძლივი და ჯანმრთელი სიცოცხლის გარანტია იქნება.