ხანდაზმულობა და ჯანმრთელობა[i]

ხანდაზმულთა კეთილდღეობისა და ჯანმრთელობისათვის, მნიშვნელოვან პროფილაქტიკას წარმოადგენს იმ დაავადებების შემცირება, რომლებიც ნაადრევ სიკვდილსა და ინვალიდობას იწვევს. ხანდაზმულთა ხანგრძლივი და ჯანსაღი ცხოვრების უზრუნველსაყოფად, სერიოზული ძალისხმევა და ყურადღებაა საჭირო არამარტო ოჯახის, არამედ სახელმწიფოს მხრიდანც. მნიშვნელოვანია ისეთი ნაბიჯების გადადგმა, რომლებიც ხანდაზმულთა ხანგრძლივი და ჯანმრთელი სიცოცხლის გარანტია იქნება.

უზრუნველყავით ბავშვების უსაფრთხოება

საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევებით მსოფლიოში ყოველწლიურად საშუალოდ 1.24 მილიონი ადამიანი იღუპება. მსხვერპლთა უდიდესი წილი მოსახლეობის ახალგაზრდა, სოციალურად აქტიურ ფენაზე მოდის და 15–29 ასაკის პოპულაციაში სიკვდილიანობისა და ინვალიდობის წამყვან მიზეზს წარმოადგენს. საგზაო შემთხვევებით დაზარალებულთა 22% ქვეითად მოსიარულეები, მათ შორის კი, უმეტესად ბავშვები და მოზარდები არიან.

საინტერესო ფაქტები ხანდაზმულებზე[i]

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (ჯანმო) პროგნოზით: 2000 წლიდან 2050 წლამდე მსოფლიოში 60 წელს გადაცილებული მოსახლეობა 11%-დან 22%-მდე გაიზრდება. სავარაუდოდ, აბსოლუტური რიცხვი 60 წლის და მეტი ასაკის  მოსახლეობის 605 მილიონიდან 2 მილიარდი გახდება.

ის მომენტი, როცა გინდა, რომ შენმა იმუნურმა სისტემამ ნაკლები ძალით იმუშაოს…

არასასიამოვნო შესახედაობის, მოვერცხლისფრო ქერქით დაფარული გამონაყარი კანზე… ამგვარი სიმპტომებით კანის დაავადებები ჯერ კიდევ  ასეული წლების წინ იყო ცნობილი. ძველ ეგვიპტეში ძლიერი ქავილით მიმდინარე მსგავსი დაავადებების აღსაწერად სიტყვა „ფსორა“ გამოიყენებოდა. მართალია, ისინი თავისი არსით სრულიად განსხვავდებოდა ფსორიაზის ჩვენთვის ცნობილი კლინიკური მახასიათებლებისგან, თუმცა, იმისი მტკიცებულება, რომ თვითონ დაავადება ათასწლეულებია არსებობს, მუმიფიცირებულმა ადამიანებმა შემოგვინახეს; რომის იმპერიის ხანაში, ქრისტესშობიდან 1 საუკუნეში კი კორნელიუს ცელსუსმა თავის წიგნში ფსორიაზი აღწერა, როგორც კანის მწვავე ანთებითი დაავადება, რომელიც ჩნდებოდა კიდურების კანზე და ფრჩხილებზე…

ალერგია და თანამედროვე სამყარო

იმუნური სისტემა ადამიანს გარეგანი და შინაგანი წარმოშობის მავნე ანტიგენებისაგან (ორგანიზმისთვის უცხო ნივთიერება) იცავს. თუმცა, ზოგჯერ  ისიც ცდება. უვნებელ ნივთიერებებს აღიქვამს როგორც ორგანიზმისთვის საშიშს, მის წინააღმდეგ ანტისხეულებს (ნივთიერება, რომელსაც გამოიმუშავებს იმუნური სისტემა ანტიგენების საპასუხოდ)გამოიმუშავებს, ზედმეტად აქტიურობს და საბოლოოდ ალერგიულ დაავადებებს იწვევს.

მოძრაობა წესების დარღვევის გარეშე

ჯანდაცვის ექსპერტების განმარტებით ისეთი რეგულარული ფიზიკური აქტივობა, როგორიცაა ფეხით სიარული, მკვეთრად ამცირებს გულის დაავადებების, კიბოს, დიაბეტის, სიმსუქნის განვითრების ალბათობას. თუმცა, მეორეს მხრივ, მსოფლიოში უამრავი ადამიანის სიკვდილის და ინვალიდობის მიზეზი სწორედ რომ ფეხით სიარული ხდება.[i]

რეკომენდაციები მაღალი ტემპერატურის დროს

შეინარჩუნეთ სახლში სიგრილე

  • შეეცადეთ საცხოვრებელ გარემოში შეინარჩუნოთ სიგრილე. სახლში ტემპერატურა შეამოწმეთ დილის  08:00 საათიდან 10:00 მდე, 13:00-ზე და ღამით 22:00 საათის შემდეგ. დღისით ოთახის იდეალური ტემპერატურა არ უნდა აღემატებოდეს 320C, ხოლო ღამით კი 240C-ს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ბავშვებისა და 60 წელის ასაკს გადაცილებული ადამიანებისათვის, აგრეთვე მათთვის, ვისაც ქრონიკული დაავადებების დიაგნოზი აქვთ.
რეკომენდაციები ჯანდაცვის მუშაკებისათვის

რეკომენდაციები მაღალი ტემპერატურის დროს ჯანდაცვის პროფესიონალებისა და მომვლელებისთვის:

სითბური დაავადებების და სიკვდილობის რისკ-ფაქტორი

საზოგადოების ინფორმირებისას მნიშვნელოვანია განსაკუთრებული აქცენტი გაკეთდეს იმ პოპულაციურ ჯგუფებზე და ასევე მათ მომვლელებზე, რომლებიც სითბური დაავადებებისა და სიკვდილობის მაღალი რისკის ქვეშ იმყოფებიან: მაგ., ხანდაზმულები ან ადამიანები ქრონიკული დაავადებებით.

ოთახში ტემპერატურის შემცირების გზები ცხელი ამინდის პირობებში
ტყის ხანძრები, რეკომენდაციები მოსახლეობას

ცხელ პერიოდებში მაღალი ტემპერატურით გამოწვეული ტყის ხანძრების დროს მოსახლეობის ჯანმრთელობის დასაცავი რეკომენდაციები:

ბიოსაწვავის (ტყის მასივების) არასრული წვის შედეგად ხდება ჰაერის დაბინძურება მყარი ნაწილაკებით, ნახშირის მონიქსიდით, აზოტის ოქსიდით და გოგირდის დიოქსიდით და ორგანული მინარევებით.

როგორ დავიცვათ თავი მზისგან

 

რეპროდუქციული კვლევა
ეშერიხია კოლი
ძუძუთი კვების მსოფლიო კვირეული

 

დონაციის კვირეული

 

ალერგია და თანამედროვე სამყარო

იმუნური სისტემა ადამიანს გარეგანი და შინაგანი წარმოშობის მავნე ანტიგენებისაგან (ორგანიზმისთვის უცხო ნივთიერება) იცავს. თუმცა,  ზოგჯერ  ისიც ცდება. უვნებელ ნივთიერებებს აღიქვამს როგორც ორგანიზმისთვის საშიშს, მის წინააღმდეგ ანტისხეულებს (ნივთიერება, რომელსაც გამოიმუშავებს იმუნური სისტემა ანტიგენების საპასუხოდ) გამოიმუშავებს, ზედმეტად აქტიურობს და საბოლოოდ ალერგიულ დაავადებებს იწვევს.

იშვიათ დაავადებათა საერთაშორისო დღე

28 თებერვალი მსოფლიოში იშვიათ დაავადებათა საერთაშორისო დღედ არის გამოცხადებული. ამ დაავადებების ყურადღების  ეპიცენტრში მოხვედრის მიზნით, აღნიშნულ დღეს ათასობით ღონისძიება ტარდება მსოფლიოს გარშემო, რომელიც უამრავ ადამიანს აწვდის ხმას და იპყრობს მედიის ყურადრებას.  ამ მოვლენას უკვე რამდენიმე წელი საქართველოც უერთდება.

კამპანიის მიზანს პოლიტიკის განმსაზღვრელი პირების, სახელმწიფო ორგანოების,  მკვლევარების, ჯანდაცვის პროფესიონალებისა და იშვიათი დაავადებების მიმართ ინტერესის მქონე პირების ინფორმირებულობის გაზრდა წარმოადგენს. იშვიათ დაავადებათა დღის კამპანიის სამიზნეები არიან ასევე პაციენტები და მათი ოჯახები, პაციენტთა ორგანიზაციები, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის წარმომადგენლები, ფარმაცევტული ინდუსტრიის ხელმძღვანელები და ა.შ.